আপুনি কেতিয়াবা ভাবিছেনে যে আপুনি ভৰোৱা গেছৰ টেংকি এটাৰ আঁৰৰ ধনৰ ডলাৰৰ লগত কোনো সম্পৰ্ক নাথাকিবও পাৰে?
বহুতে এইটো এটা ধেমালি বুলি ভাবে।
কাৰণ, “তেল কেৱল আমেৰিকান ডলাৰতহে কিনা আৰু বিক্ৰী কৰিব পাৰি” এটা লোহাৰ নিয়ম যিটো বিশ্বৰ বিত্তীয় মহলত ৫০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি বিশ্বাস কৰা হৈছে।
কিন্তু ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ আৰম্ভণিতে তথ্যৰ এটা গোটে এই লোহাৰ আইনখন পোনপটীয়াকৈ ফালি পেলালে – এটা ফাট নহয়, কিন্তু এটা দুৱাৰ। ২ এপ্ৰিলত চীনৰ আৰ এম বি ক্ৰছ-বৰ্ডাৰ পেমেণ্ট চিষ্টেমে (চি আই পি এছ) একক দিনৰ লেনদেনৰ পৰিমাণ ১.২২ ট্ৰিলিয়ন ইউয়ান প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰিছিল, লেনদেনৰ সংখ্যা ৪২,০০০ৰ কাষ চাপিছিল।
দুয়োটা তথ্যই নতুন ঐতিহাসিক অভিলেখ গঢ়ি তোলে। এমাহ পিছুৱাই গৈ চাওক: মাৰ্চ মাহত চিআইপিএছৰ গড় দৈনিক লেনদেনৰ পৰিমাণ আছিল ৯২০.৫ বিলিয়ন ইউয়ান, গড়ে প্ৰতিদিনে ৩৫,৭০০ লেনদেন হৈছিল।
আৰু পিছলৈ ঘূৰি গ’লে ফেব্ৰুৱাৰী মাহত দৈনিক গড় আছিল মাত্ৰ ৬১৯.৭ বিলিয়ন ইউয়ান, য’ত ২৬ হাজাৰতকৈও কম লেনদেন হৈছিল।
এমাহত প্ৰায় ৫০% বৃদ্ধি পালে আৰু দুমাহত দুগুণ বৃদ্ধি পালে।
এই ঠেলাৰ আঁৰত কি শক্তি আছে?
উত্তৰটো আহিছে মধ্যপ্ৰাচ্যৰ পৰা।
এই সকলোবোৰ বুজাবলৈ এটা তথ্যই যথেষ্ট – ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ শেষলৈকে চীনৰ সৈতে মধ্যপ্ৰাচ্যৰ খাৰুৱা তেলৰ ব্যৱসায়ত আৰ এম বি নিষ্পত্তিৰ অনুপাত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৪১% অতিক্ৰম কৰিছে, আৰু আমেৰিকান ডলাৰৰ অনুপাত ৫২% লৈ হ্ৰাস পাইছে।
ইয়াক আঁতৰাই ল’লে পৰিৱৰ্তনসমূহ অধিক স্বজ্ঞাত: চীনলৈ ইৰাণৰ খাৰুৱা তেল ১০০% আৰএমবিত নিষ্পত্তি কৰা হৈছে, SWIFT ব্যৱস্থাক সম্পূৰ্ণৰূপে বাইপাছ কৰি;
ইৰাকে ৬০% অতিক্ৰম কৰিছে, আৰু চৌদি আৰবত প্ৰায় ৪৫%।
ইয়াৰ ভিতৰত চৌদি আৰৱৰ পালটোৱেই আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয়। ২০২৪ চনৰ জুন মাহত আমেৰিকা আৰু চৌদি আৰৱৰ মাজত ৫০ বছৰ ধৰি চলি থকা “নিৰাপত্তাৰ বাবে তেল”ৰ মৌন চুক্তিৰ ম্যাদ উকলি যায়।
ছৌদি আৰবে পোনপটীয়াকৈ চুক্তিখন নবীকৰণ নকৰাটো বাছি লৈছিল আৰু তেলৰ বাণিজ্য নিষ্পত্তিৰ বাবে আৰএমবি, ইউৰো, জাপানী য়েন আৰু অন্যান্য মুদ্ৰা ব্যৱহাৰ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়িছিল। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ভিতৰত চীনলৈ ছৌদি আৰামকোৰ খাৰুৱা তেল ৰপ্তানিৰ অনুপাত প্ৰায় ৪৫% আৰএমবিত নিষ্পত্তি কৰা হ’ব।
৫০ বছৰীয়া নিয়মৰ এতিয়া অনুমতি নাই।
মধ্যপ্ৰাচ্যৰ দেশসমূহে আৰএমবি গ্ৰহণ কৰিবলৈ কিয় ইচ্ছুক?
স্পষ্টকৈ ক’বলৈ গ’লে ই কোনো সম্পৰ্ক নহয়, ই এটা ব্যৱসায়।
চীন বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ তেল আমদানিকাৰক, গভীৰ মানিবেগ আৰু সুস্থিৰ চাহিদা।
তেল উৎপাদনকাৰী দেশসমূহে আৰ এম বি লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকে ক’তো খৰচ কৰিবলৈ নাথাকিব বুলি চিন্তা কৰিব নালাগে – তেওঁলোকে চীনা সামগ্ৰী কিনিব পাৰে, চীনৰ সম্পত্তিত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে, আৰু সোণৰ বজাৰত প্ৰকৃত সোণৰ সৈতে আৰ এম বি পোনপটীয়াকৈ বিনিময় কৰিব পাৰে।
২০২৫ চনত ছৌদি আৰৱৰ চাংহাই গোল্ড এক্সচেঞ্জে স্থাপন কৰা ডেলিভাৰী ৱেৰহাউছে ভৌতিক সোণৰ বিৰুদ্ধে বিশ্বৰ প্ৰথমটো আৰ এম বি লেনদেন সম্পূৰ্ণ কৰে।
এটা বন্ধ লুপ ধাৰণাৰ পৰা বাস্তৱলৈ আগবাঢ়িছে।
এই বন্ধ লুপৰ এটা আৰ্থিক সমৰ্থনো আছে – ষ্টেণ্ডাৰ্ড চাৰ্টাৰ্ড বেংকে অনুমান কৰিছে যে যদি চিআইপিএছ ব্যৱস্থাৰ পৰা তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, তেন্তে বিশ্বব্যাপী পেমেণ্টত ব্যৱহৃত আৰএমবিৰ প্ৰকৃত অনুপাত প্ৰায় ৭%, যিটো চুইফটে গণনা কৰা ৩.১০%তকৈ বহু বেছি।
যথেষ্ট সংখ্যক আৰএমবি সীমা অতিক্ৰম কৰা লেনদেনে চুইফ্ট একেবাৰে ব্যৱহাৰ নকৰে, আৰু পৰম্পৰাগত পৰিসংখ্যা পদ্ধতিয়ে দীৰ্ঘদিন ধৰি আৰএমবিৰ প্ৰকৃত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱহাৰক তুচ্ছজ্ঞান কৰি আহিছে।
গতিকে, পেট্ৰ’ডলাৰৰ নাম সলনি কৰি পেট্ৰ’ইয়ান হ’ব লাগেনে?
এই প্ৰশ্নটোৱে নিজেই সমস্যাটোক অতি সৰল কৰি তুলিছে।
আজিও বিশ্বৰ তেল বাণিজ্যৰ নিৰপেক্ষ মূল শক্তি হৈয়েই আছে আমেৰিকান ডলাৰ।
যুদ্ধৰ সময়ত ইয়াৰ হেজিং সম্পত্তি আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছিল – যেতিয়াই মধ্যপ্ৰাচ্যত বন্দুকৰ গুলী চলিছিল, তেতিয়াই ধন আমেৰিকান ডলাৰৰ সম্পত্তিলৈ চৰ্তযুক্ত প্ৰতিফলনৰ দৰে প্ৰবাহিত হৈছিল।
এইটো গ্ল’বেল ফাইনেন্সৰ ডি এন এত খোদিত কৰা কথা। আৰ এম বি ইয়াত আমেৰিকান ডলাৰৰ “সলনি” কৰিবলৈ অহা নাই।
সত্যৰ ওচৰত থকা এটা বক্তব্য হ’ল: যোৱা ৫০ বছৰত এটাই পথ আছিল, কিন্তু এতিয়া অতিৰিক্ত উপায় আছে।
আৰএমবিৰ আন্তৰ্জাতিককৰণ কেতিয়াও এদিনতে হোৱা নাই, কিন্তু চিআইপিএছৰ তথ্যৰ বিস্ফোৰক বৃদ্ধি আৰু তেল উৎপাদনকাৰী দেশসমূহে বসতিৰ পদ্ধতি সলনি কৰাৰ একেৰাহে কৰা কাৰ্য্যৰ পৰা বিচাৰ কৰিলে পৰিৱৰ্তন হ’বলৈ ওলোৱা নাই – ইতিমধ্যে ই আধাতে আছে।
অহা সপ্তাহত বা অহা মাহত ১.২২ ট্ৰিলিয়ন সংখ্যাই নতুন অভিলেখ গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনা বেছি।
কিন্তু যেতিয়া ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ইয়াৰ আবিৰ্ভাৱ হ’ব, তেতিয়া ইয়াক বিশ্বৰ মুদ্ৰাৰ পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনৰ ঐতিহাসিক স্থানাংকত লিখাৰ নিয়তি আছে – আজিৰ পৰা অৱশেষত তেল আৰু ৰেনমিনবিৰ মাজত এনে এটা পথ আহিব যিটো আমেৰিকান ডলাৰৰ মাজেৰে যাব নালাগে।
