শেহতীয়াকৈ জাপানৰ ওপৰত চীনৰ ৰপ্তানি নিয়ন্ত্ৰণে উল্লেখযোগ্য ফলাফল লাভ কৰিছে।
চীনৰ জাপানী কোম্পানীৰে গঠিত চীনৰ জাপান চেম্বাৰ অৱ কমাৰ্চে চীনলৈ বাৰ্ষিক দাখিল কৰিছিল য’ত প্ৰায় ৮ হাজাৰ সদস্য কোম্পানীৰে মতামত সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল।
এই মতামত পত্ৰত জাপানী কোম্পানীসমূহে সামূহিকভাৱে অভিযোগ কৰিছে যে চীনে জাপানলৈ দ্বৈত ব্যৱহাৰৰ সামগ্ৰী আৰু মূল খনিজ পদাৰ্থৰ ৰপ্তানি নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাই তেওঁলোকৰ স্বাভাৱিক উৎপাদনত প্ৰভাৱ পেলাইছে।

চীনে আৰম্ভ কৰা এই ৰপ্তানি নিয়ন্ত্ৰণ কম্বোৰ ছেটটোৱে জাপানী উৎপাদন উদ্যোগক যন্ত্ৰণা অনুভৱ কৰাইছে। জাপান চৰকাৰে প্ৰৰোচিত কৰা এই যোগান শৃংখল সংকটৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ টকিঅ’ই নিজৰ ভুল পথ কেনেকৈ শুধৰাই দিব পাৰি সেই বিষয়ে চিন্তা কৰা নাছিল। বৰঞ্চ ই ইফালে সিফালে টছ কৰিছিল আৰু আনকি বহু ভিতৰুৱা মংগোলিয়ালৈও দৃষ্টি ৰাখিছিল।
শেহতীয়াকৈ জাপানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু শীৰ্ষ প্ৰতিৰক্ষা বিষয়াসকলে মংগোলিয়াক সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰি খনিজ উন্নয়ন আৰু বিমানবন্দৰ সম্প্ৰসাৰণত বিনিয়োগ কৰি মংগোলিয়াত নতুন আপুৰুগীয়া মাটি যোগান পাইপলাইন স্থাপনৰ চেষ্টা কৰিছে।
জাপান চৰকাৰে শেহতীয়া বছৰবোৰত অভিলাষীভাৱে নিজৰ প্ৰতিৰক্ষা উদ্যোগক নতুন ৰূপ দি আহিছে।
২০২৫ চনৰ বিত্তীয় বৰ্ষত জাপানৰ প্ৰতিৰক্ষা সম্পৰ্কীয় বাজেট ১১ ট্ৰিলিয়ন য়েনতকৈও অধিকলৈ বৃদ্ধি পাই অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছে।
আনকি টকিঅ’ৰ নীতি নিৰ্ধাৰকসকলে “ৰক্ষা উৎপাদন ভিত্তি শক্তিশালীকৰণ আইন”ও গৃহীত কৰিছিল, য’ত মূলতঃ বিশুদ্ধ অসামৰিক উদ্যোগ যেনে অটোম’বাইল, ইলেক্ট্ৰনিকছ, আৰু বিশেষ সামগ্ৰীসমূহক ইয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা সম্প্ৰসাৰণ টেংকত একত্ৰিত কৰা হৈছিল।
যেতিয়া জাপানে সমগ্ৰ ঔদ্যোগিক ব্যৱস্থাটোক “সামৰিকীকৰণ” কৰে, যাৰ ফলত সামৰিক আৰু অসামৰিক ব্যৱহাৰৰ মাজৰ সীমা সম্পূৰ্ণৰূপে ম্লান হৈ পৰে, তেতিয়া চীনে স্বাভাৱিকতে নিজৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ বাবে আইন অনুসৰি নিজৰ তৰোৱালখন ব্যৱহাৰ কৰাটো প্ৰয়োজন।
চীনে ইয়াৰ পূৰ্বে স্পষ্টভাৱে ঘোষণা কৰিছিল যে জাপানৰ সামৰিক সামৰ্থ্য বৃদ্ধিত সহায় কৰিব পৰা সকলো সামৰিক ব্যৱহাৰকাৰী, সামৰিক উদ্দেশ্য, আৰু শেষ ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে জাপানলৈ দ্বৈত ব্যৱহাৰৰ সামগ্ৰী ৰপ্তানি কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছে আৰু নিয়ন্ত্ৰণ তালিকাত ২০টা জাপানী সত্তাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।
“ঔদ্যোগিক ভিটামিন” যেনে উচ্চমানৰ চুম্বক, বিশেষ মিশ্ৰণ, আৰু আপুৰুগীয়া মাটিৰ সামগ্ৰী আইন অনুসৰি কাটি পেলোৱা হয়।
জাপানী কোম্পানীসমূহৰ ক্ৰয় স্থবিৰ হোৱাৰ কাৰণ ঠিক এইটোৱেই যে তেওঁলোকে চীনক প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে যে চীনৰ এই মূল কেঁচামালসমূহ টকিঅ’ই ক্ষেপণাস্ত্ৰ আৰু যুদ্ধজাহাজ নিৰ্মাণত ব্যৱহাৰ নকৰে!

চীনে মূল কেঁচামাল সঠিকভাৱে “আবদ্ধ” হোৱা দেখি জাপান চৰকাৰ অত্যন্ত উদ্বিগ্ন।
পশ্চিমীয়া শ্লোগান “ডি-ৰিস্কিং”ৰ আত্মসম্মোহনৰ অধীনত জাপানে শেহতীয়াকৈ মংগোলিয়াৰ ওপৰত নিজৰ দৃষ্টি নিবদ্ধ কৰিছে, তাত খনিজ উৎপাদনৰ চেষ্টা কৰিছে আৰু অহংকাৰেৰে মংগোলিয়াক “বিমানবন্দৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু বিমানযোগে আপুৰুগীয়া পৃথিৱী পৰিবহণ” কৰি চীনৰ পৰিবহণ নেটৱৰ্কৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাৰ পৰা মুক্তি পোৱাত সহায় কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।
কিন্তু জাপানৰ “মংগোলিয়ান বিৰল পৃথিৱী প্ৰকল্প”ৰ ভূগোল, প্ৰযুক্তি আৰু খৰচৰ তিনিটা অভাৱ আছে। প্ৰথমটো হ’ল অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰা ভৌগোলিক অচলাৱস্থা।
মংগোলিয়া এখন বিশুদ্ধ স্থলপথত আবদ্ধ দেশ, চীন আৰু ৰাছিয়াই আগুৰি আছে।
জাপানে আপুৰুগীয়া পৃথিৱীক সাগৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়াৰ বাবে মালবাহী বিমানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব বিচাৰিছে।
বিমান এখনে কিমান টন কঢ়িয়াব পাৰে আৰু পৰিবহণৰ খৰচ কিমান হ’ব সেই কথা নকওঁৱেই৷ যেতিয়ালৈকে চীন আৰু ৰাছিয়াৰ মাজৰ আকাশমাৰ্গ বন্ধ হৈ থাকিব তেতিয়ালৈকে জাপানে এক গ্ৰাম আপুৰুগীয়া পৃথিৱীকো বাহিৰলৈ লৈ যাব নোৱাৰিব।
দ্বিতীয়টো হ’ল অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰা প্ৰযুক্তিগত ব্যৱধান।
বিশ্বৰ বহু দেশত বিৰল মাটিৰ খনি আছে যদিও চীনৰ প্ৰকৃত ট্ৰাম্প কাৰ্ড কেঁচামাল নহয়, বৰঞ্চ পৰিশোধন প্ৰযুক্তি আৰু সম্পূৰ্ণ ঔদ্যোগিক শৃংখল।
চীনে আপুৰুগীয়া পৃথিৱী পৃথকীকৰণ, উচ্চ বিশুদ্ধতা শোধন আৰু সমগ্ৰ ঔদ্যোগিক শৃংখলত দশক দশক ধৰি নিৰপেক্ষ সুবিধা জমা কৰি আহিছে।
জাপানে মংগোলিয়াত কেঁচা অক্সিজেন খান্দিলেও, কিন্তু সমৰ্থনকাৰী শোধন উদ্যোগ আৰু প্ৰযুক্তিৰ অভাৱ হ’লেও মাটিখিনি মাত্ৰ মাটিৰ স্তূপ হ’ব আৰু ইয়াক উচ্চ নিখুঁত অস্ত্ৰৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব নোৱাৰি।
তাৰ উপৰিও অৰ্থনীতি আৰু বৈদেশিক সহযোগিতাৰ ক্ষেত্ৰত মংগোলিয়া চীনৰ বজাৰৰ ওপৰত অত্যন্ত নিৰ্ভৰশীল।
প্ৰধান শক্তিসমূহৰ মাজত হোৱা প্ৰতিযোগিতাত মংগোলিয়াই নিজৰ স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ বিচাৰিব বুলি স্পষ্ট, কিন্তু জাপানৰ স্বাৰ্থত চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰক ক্ষুন্ন কৰাটো অসম্ভৱ।
শেষত কোৱাৰ দৰে “ঘণ্টাটো খুলি দিয়া ব্যক্তিজনে বান্ধিব লাগিব।” বেইজিঙৰ ওচৰত অহৰহ অভিযোগ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে এই জাপানী কোম্পানীসমূহে একত্ৰিত হৈ টকিঅ’ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ বাসগৃহলৈ গৈ তাকাইচি ছানাই চৰকাৰৰ ওপৰত হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।
কাৰণ, ইয়াৰ শিপা চীনত নহয়, জাপানতহে আছে।